Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpa edilməsi Azərbaycanın müasir tarixinin ən böyük Zəfəridir. Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun qazandığı şanlı Qələbə 30 ilə yaxın davam edən işğala son qoymaqla xalqımızın tarixi ədalət uğrunda mübarizəsini uğurla ilə başa çatdırdı. Ordumuzun döyüş meydanında nümayiş etdirdiyi qəhrəmanlıq və Azərbaycan dövlətinin siyasi-diplomatik müstəvidə prinsipial mövqeyi nəticəsində Ermənistan kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur oldu. Bununla da uzun illər işğal altında qalmış şəhər və kəndlərimiz azad edildi və dərhal xalqımızın doğma torpaqlarına qayıdışının təmin olunması istiqamətində işlərə başlanıldı.
Tarixi Zəfərlə Azərbaycan yalnız ərazi bütövlüyünü bərpa etmədi, eləcə də regionda tamamilə yeni siyasi və geostrateji reallıqlar yaratdı. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycanın bütün ərazisində dövlət suverenliyi tam təmin edildi, separatizmə birdəfəlik son qoyuldu. Beləliklə, xalqımızın onilliklər boyu qarşısında duran ən böyük milli vəzifələrdən biri uğurla icra olundu. Bu gün üçrəngli Dövlət Bayrağımız Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun hər bir guşəsində qürurla dalğalanır.
Təbii ki, qazanılmış tarixi Qələbənin ən mühüm nəticələrindən biri də Laçının azadlığına qovuşmasıdır. Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən olan Laçın zəngin təbiəti, mühüm coğrafi mövqeyi və strateji əhəmiyyəti ilə seçilir. 1992-ci il mayında Laçının Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilməsi xalqımız üçün ağır faciə olmaqla yanaşı, hərbi-strateji baxımdan da son dərəcə ciddi nəticələr doğurdu. İşğal nəticəsində Ermənistanla keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti arasında coğrafi bağlantı yarandı. Rayon əhalisi öz doğma yurd-yuvasından didərgin salındı, 300-dən çox hərbi və mülki şəxs həlak oldu və itkin düşdü. Yüzlərlə təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, ticarət və digər sosial-iqtisadi obyekt talan edilərək dağıdıldı, tarixi-mədəni abidələr vandalizmə məruz qaldı. İşğal dövründə rayonun təbii sərvətləri qanunsuz istismar edildi, coğrafi adlar dəyişdirildi və ərazidə qeyri-qanuni məskunlaşdırma siyasəti həyata keçirildi.
Lakin Azərbaycan xalqı Laçının işğalı ilə heç vaxt barışmadı. Vətən müharibəsində qazanılmış Qələbənin nəticəsi olaraq imzalanmış 2020-ci il 10 noyabr tarixli üçtərəfli Bəyanata əsasən həmin il dekabrın 1-də Laçın rayonu Azərbaycana qaytarıldı. 2022-ci il avqustun 26-da isə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycan dövlətinin tam nəzarətinə keçdi. Beləliklə, Laçının tarixində yeni dövr – azadlıq, quruculuq və inkişaf mərhələsi başlandı. Dövlətimizin başçısının müvafiq Sərəncamı ilə avqustun 26-sı Laçın şəhəri günü kimi təsis edildi.
Bu gün Laçın işğal dövrünün ağır fəsadlarını sürətlə aradan qaldıraraq müasir yaşayış, istehsal və turizm məkanına çevrilir. Prezident İlham Əliyevin birbaşa diqqət və nəzarəti ilə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri nəticəsində rayonun siması əsaslı şəkildə dəyişir. 2025-ci ildə təsdiqlənmiş "Laçın şəhərinin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş Planı” şəhərin gələcək inkişafının sistemli və müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında təşkilini nəzərdə tutur.
Bu gün Laçında 1000-dən çox yaşayış evi tikilib və ya bərpa olunub. Şəhərdə yüzlərlə fərdi ev və mənzil istifadəyə verilib, yeni yaşayış məhəllələrinin tikintisi davam etdirilir. Laçınla yanaşı, Zabux, Sus və Bəylik kəndləri də müasir standartlara uyğun şəkildə qurulur. Məktəblər, uşaq bağçaları, tibb məntəqələri, ictimai məkanlar və digər sosial obyektlər yaradılır. Ən mühümü isə görülən bütün bu işlər keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarında rahat və təhlükəsiz yaşayışını təmin edən kompleks yanaşma əsasında həyata keçirilir. 2026-cı ilin iyul ayınadək Laçın şəhərində otuz ildən artıq yurd həsrəti çəkmiş 2264 laçınlının daimi məskunlaşması təmin edilib.
Laçının yeni nəqliyyat infrastrukturunu xüsusi qeyd etmək istərdim. Tikintisi davam etdirilən 75,8 kilometrlik Kəlbəcər-Laçın avtomobil yolu regionda rahat və təhlükəsiz nəqliyyat əlaqələrinin təmin edilməsinə xidmət edəcək. Yol üzərində ümumi uzunluğu 13,3 kilometr olan tunellər və 23 körpü inşa edilir. Əlbəttə ki, bu layihələr Laçının iqtisadi və turizm potensialından daha səmərəli istifadə üçün yeni imkanlar açır. Eyni zamanda, Laçın Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 2025-ci il mayın 28-də istifadəyə verilən hava limanı Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində inşa olunan üçüncü beynəlxalq aeroportdur. Dəniz səviyyəsindən 1700 metr yüksəklikdə yerləşən hava limanı Azərbaycanın ən hündürlükdə yerləşən aeroportudur. Müasir standartlara cavab verən bu mühüm infrastruktur obyekti Laçının, Kəlbəcərin və bütövlükdə regionun iqtisadi inkişafına ciddi töhfə verəcək.
Beləliklə, Laçında bu gün həyat yenidən canlanır, laçınlılar öz yurdlarında yaşayır, çalışır və gələcəklərini qurur, Laçın şəhəri günü böyük coşqu və qürurla qeyd edirlər. İşğalın ağır izlərindən azad olan Laçın isə bu gün Azərbaycanın qüdrətini nümayiş etdirən müasir şəhərə çevrilir.
Şahin İsmayılov,
Milli Məclisin Gənclər və idman komitəsinin sədri
